Home / МАҚОЛАЛАР (page 80)

МАҚОЛАЛАР

МУҲАММАД ҒАЗЗОЛИЙ ВА УНИНГ “НАСИҲАТУЛ МУЛК” АСАРИ ҲАҚИДА(2-қисм)

Аллома вазирни уста овчига қиёслайди. Улар кичик қушларни эмас, катта турналарни овлайди. Асарнинг учинчи бўлимида аллома котибларнинг вазифалари ҳақида батафсил  тўхталади. Унингча, қалам ва қилич ҳамма нарсага ҳокимдир. Агарда бу иккиси бўлмаганида дунё оёқда турмас эди. Ғаззолий котиб билиши керак бўлган ўнта муҳим шартни кўрсатади: Тупроқ тагидаги сувнинг юзага яқин …

Батафсил

МУҲАММАД ҒАЗЗОЛИЙ ВА УНИНГ “НАСИҲАТУЛ  МУЛК” АСАРИ ҲАҚИДА

Шарқ Ренессансининг машҳур файласуфи ва Ислом тамаддуни устуни ва пойдеворларидан бири мутафаккир, аллома Муҳаммад Ғаззолий ҳисобланади. Имом Ғаззолий фиқҳ, ақида, калом ва тасаввуф илмида етук бўлиб, унинг заковати бутун Шарқ ва Ғарб файласуфлари томонидан тан олинади. Ғаззолийнинг ижтимоий-сиёсий қарашлари асосан унинг форс тилида ёзилган “Насиҳатул мулк” асарида ўз аксини топган. …

Батафсил

АЛИШЕР НАВОИЙНИНГ “ҲАЙРАТУЛ АБРОР” ДОСТОНИДА САБР ТАЛҚИНИ

Ўзининг бебаҳо бадиий ва илмий асарлари билан Шарқ халқлари тараққиётига кучли таъсир кўрсатган улуғ мутафаккир Алишер Навоийнинг бебаҳо асарларида инсоний туйғуларнинг олий даражадаги талқинини кўрамиз. Улуғ Тангри томонидан инсонга берилган неъматларнинг барча-барчаси Алишер Навоий қаламидан четда қолмаган. У ўз ижодида ҳар бир воқеа-ҳодиса, ҳис-туйғуга алоҳида эътибор билан қарайди. Унинг ҳаётдаги …

Батафсил

СУНАН ТЎПЛАМЛАРИ ВА УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ(2-қисм)

Имом Термизий, Абу Довуд ва Насоий сунанларининг бир-бирига яқинлиги борасида Абу Жаъфар ибн Зубайр айтади: «Абу Довуд аҳком оятларини мукаммал жамлаган бўлиб, бу ишни бирор муҳаддис амалга оширмаган. Имом Термизий янги услубда ҳадисларни жамлаган бўлиб, унга шерик бўладиган бирор муҳаддис йўқ. Аммо имом Насоий бу йўлларнинг энг гўзалини ва энг …

Батафсил

ФАРЗАНД УЧУН ЭНГ ҚИММАТ МЕРОС – ГЎЗАЛ ТАРБИЯ

Ота-она борки, фарзандининг тинч ва осуда Ватанда соғлом ўсиб-улғайиши, замонавий илм-фан ва касб-ҳунарларни эгаллаб, оиласига, юртига таянч бўлишини истайди. Мамлакатимиз таълим-тарбия тизимидаги туб ислоҳотлар эса ҳар бир оилага, ота-онага эртанги ёруғ кун учун катта ишонч бераётгани ҳақиқат. Маълумки, 2021-йил юртимизда “Ёшларни қўллаб-қувватлаш ва аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш йили”, деб номланди. Мазкур …

Батафсил

СУНАН ТЎПЛАМЛАРИ ВА УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ

Муҳаддислар ҳадис тўпламларини ёзиш жараёнида ҳадисларни турли мавзуларга бўлиб чиқиб, ўз китобларига киритган. Натижада кўплаб ҳадис тўпламлари вужудга келган. Ҳадис тўпламлари орасида «сунан» номи билан юритиладиган асарлар алоҳида аҳамиятга эга. Сунан сўзи саннат сўзининг кўплиги бўлиб, одатлар, анъаналар ва ривоятлар маъноларини билдиради. Ҳадис тўплами тури сифатида бундай асарларда аҳком ҳадислар …

Батафсил

АМИР ТЕМУР ВА ТЕМУРИЙЛАР ДАВРИДА БУХОРО ВОҲАСИДА ҲУНАРМАНДЛИК ТАРАҚҚИЁТИ ХУСУСИДА(2-қисм)

(1-қисм)Бухоро ҳунармандлари тўқиган матолар илк ўрта асрлардаёқ машҳур бўлиб, Амир Темур ва темурийлар даврида ҳам бу матонинг шуҳрати пасаймаган. Занданича матосининг Европа мамлакатларига тарқалиши ҳақида маълумотлар сақланиб қолган бўлиб, тарихий адабиётларда бу матони XIV-XV асрларда оддий аҳолининг сотиб олишга молиявий аҳволи йўл қўймагани билан боғлиқ маълумотлар мавжуд. Жумладан, Тевтон диний-рицарлик …

Батафсил

АМИР ТЕМУР ВА ТЕМУРИЙЛАР ДАВРИДА БУХОРО ВОҲАСИДА ҲУНАРМАНДЛИК ТАРАҚҚИЁТИ ХУСУСИДА

Амир Темур ва темурийлар даврида Мовароуннаҳр сиёсий-иқтисодий, маданий жиҳатдан гуллаб-яшнади. Мамлакат ривожи ва халқ фаровонлиги учун Амир Темур ҳунармандлик ва савдо-сотиқ ишларига, айниқса, катта аҳамият қаратганди. Айнан ҳунармандлар ва савдо аҳлининг қўллаб-қувватлашлари Амир Темурнинг ҳокимият тепасига келишида муҳим омил бўлиб хизмат қилган. Соҳибқирон сиёсатини унинг авлодлари ҳам давом эттириб, Самарқанд, …

Батафсил

ҚУРЪОНИ КАРИМ ТИЛИДА ИФОДА УСЛУБЛАРИНИНГ БОЙЛИГИ (2-қисм)

(1-қисм) Қуръони каримда тамсилларни ташбеҳ усулида келтириш ҳам унинг хусусиятларидан бири бўлган ва арабларни лол қолдирган. Чунки, тамсилий ташбеҳда ҳодиса ҳам, ифода ҳам очиқ-ойдин кўриниб туради ва уни эшитган одам гап нима ҳақда кетаётганини дарров тўлалигича фаҳмлайди. Масалан: مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ …

Батафсил

ҚУРЪОНИ КАРИМ ТИЛИДА ИФОДА УСЛУБЛАРИНИНГ БОЙЛИГИ

Ҳижоз ўлкасида араб тили назм ва насрда жило топиб, бозорларда, кўчаларда, карвонсарой ва одам гавжум бўладиган бошқа жойларда ўзининг тароватини намойиш қилиб турган бир даврда Аллоҳ ўзининг охирги Пайғамбари (С.А.В.)га араб шоирларини беллашувга чақириб ожиз қолдирган китоби – Қуръони каримни нозил қилган. Қуръони Карим Аллоҳнинг ҳузуридан Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга …

Батафсил